Interview Lamelos

Het onderstaande interview met het tekenaarscollectief Lamelos kunt u lezen als een aanvulling op het interview in Myx nr. 45 (juli 2007).

Lamelos bestaat uit de broers Sam en Boris Peeters, Aleks Deurloo en Jeroen Funke.

Jullie hebben elkaar in 1997 leren kennen op de kunstacademie in Kampen. Wat was de reden dat jullie iets samen wilden gaan doen? Een algemene interesse voor strips?

Sam: Het feit dat we aanvankelijk flink tegengewerkt werden op de academie om strips te maken, bracht ons ook dichter bij elkaar. Vanuit eenzelfde soort humor en plezier in tekenen en boekjes maken groeide er vanzelf een samenwerking.

Boris: Strips zijn altijd een stukje lichaamsdeel geweest van elke Lamelosser.

Hoe is jullie strip Kaasheld en Poephoofd ontstaan?

Jeroen: P.I.M. (Politiek Incorrect Magazine) vroeg ons in 2002 om een strip te maken. En omdat zij heel erg aan het spelen waren met dat politiek incorrecte (ze wilden graag op 9-11 uitkomen en noemden zich P.I.M. terwijl Fortuin net dood was!), dachten we dat het leuk zou zijn om iets met een Nederlands vlaggetje te doen. Om ook ons politiek incorrecte steentje bij te dragen. Gelukkig zijn wij verder helemaal niet politiek geëngageerd, dus moesten we bij een Nederlands vlaggetje meteen aan KAAS denken. Dus nu is Kaasheld een hele onschuldige jongen (ook echt, want hij kan bijna niks!).

Aleks: Voor P.I.M. wilden we een oerhollandse stripheld hebben, en wat is nu meer typisch Nederlands dan een blokje kaas met een vlaggetje in zijn kop?

Kaasheld en Poephoofd zit boordevol absurdistische humor. Door welke stripauteurs hebben jullie je laten inspireren?

Aleks: We laten ons graag door veel verschillende auteurs inspireren, maar waar we met zijn allen al jaren groot liefhebber van zijn, zijn strips van Jeroen de Leijer, Marc van der Holst, Paul Bodoni, Windig & de Jong en nog een aantal.

Boris: Net zoals we met tekenen te werk gaan, zo is het ook met de ideeën. Soms raken we geïnspireerd door andere stripmakers of auteurs. Maar net zo goed door films, reclames, sprookjes, roddels, etcetera. Maar meestal zitten we met ons viertjes in een vergadering (lees: brainstorm vol zijweggetjes) waarin we de verhalen of ideeën vormgeven.

Wat zijn je vaste taken aan de Kaasheld-strip? Verzinnen jullie samen de scenario's? Tekenen jullie allevier afwisselend de strip/personages? Of loopt dat door elkaar heen?

Sam: De taken binnen een strip verdelen we zoveel mogelijk op die manier dat iedereen iets leuks krijgt om te tekenen. Dat kan heel erg verschillen. Soms doet iedereen om de beurt een plaatje en soms doet de een de voorgrond en de ander de achtergrond, soms verdelen we het per scène, soms per bladzijde. De scenario's verdelen we meestal samen. Dan verzinnen we zoveel mogelijk dingen waar we om moeten lachen, daar maken we een verhaaltje van en dat gaan we dan tekenen.

Boris: Strips maken gaat bij ons niet via een vast patroon. We doen eigenlijk maar wat. Vaak trekken we lootjes wie welke pagina doet, of de inkleuring of iets dergelijks. Ook tekenen we soms door elkaar heen, en dan wordt het wel heel moeilijk voor de lezer om nog te ontcijferen wie wat heeft gedaan. Zo is het ook met scenario's. Het ene moment verzint ieder z'n eigen grapje of het verhaaltje, en soms doen we dat met z'n allen. We zijn wat dat betreft een heel slim mechaniek.

Ontstaan er weleens situaties dat jullie het niet met elkaar eens kunnen worden over een bepaalde grap of scenario en dat er een strip vervolgens niet doorgaat? Wordt er weleens flink ruzie gemaakt?

Aleks: Dat gebeurt best vaak. Er is bijna altijd wel een die het er niet mee eens is. En dan moet die persoon even flink overtuigd worden. En als dat niet lukt of dat er meer personen het er niet mee eens zijn, of de discussie (lees: geschreeuw) te lang gaat duren, dan gaat de grap niet door.

Boris: Er sneuvelen heel wat strips in Huize Lamelos. We zijn kritisch, dus óf strips worden aangepast óf ze worden niet eens gemaakt en sterven een stille schetsdood. Soms ligt het gevaar op de loer dat we van strips de scherpe randjes afhalen omdat we een collectief zijn. Maar gelukkig zijn er altijd mensen binnen de groep die dwars genoeg zijn om dan effe flink orde op zaken te stellen. Ruzie is bij ons ook vrij common, meestal zijn het gewoon uit de hand gelopen discussies. Maar we zijn nooit lang boos op elkaar hoor, we hebben dan in ieder geval onze mening duidelijk gemaakt.

Jeroen: We kunnen allemaal op z'n tijd nogal koppig zijn als we iets er graag door willen drukken. En als we helemaal verdeeld zijn, wordt het gewoon knokken of spugen of elkaars veters aan elkaar binden.

Wat vinden jullie het leukst aan jullie samenwerking?

Jeroen: Het filmpjes kijken tussendoor. En we kunnen ook allemaal lekker koken, vooral Aleks. Dus eten is ook favoriet. Maar even serieus, het is verschrikkelijk fijn om in een collectief te zitten. Je kunt elkaars mening heel goed gebruiken bij je werk (dat mis je als je van de academie af gaat). Plus we inspireren elkaar ook enorm. We proberen elkaar ook telkens te overtroeven, er heerst een heel gezonde concurrentie! Bovendien vinden we een boel dezelfde dingen leuk. Niet alleen wat strips betreft, maar ook qua films en muziek en dat soort dingen.

Wat opvalt aan jullie strips is de ruime aandacht voor de vormgeving. Waarom?

Sam: We houden heel erg van tekenen en mooie dingen maken. Voor ons is het uiterlijk van de strip net zo belangrijk als de grap en het verhaal. Ik kan een heel goed stripverhaal lezen, maar als ik het niet mooi vind om naar te kijken vind ik het toch minder leuk.

Aleks: Ik persoonlijk vind hoe de strip eruitziet bijna belangrijker dan de grap! Als een strip er niet mooi uitziet ga ik het minder snel lezen. En ik vind tekenen gewoon leuk, en het moet telkens weer een uitdaging zijn.

Boris: We vinden dat gewoon gaaf. We willen graag ons helemaal uitleven in onze strips en ervan genieten. Je moet niet vergeten dat we met z'n vieren zijn en we willen allemaal niet voor elkaar onderdoen. Noem het gezonde concurrentie. Tevens wil je ook altijd je best doen omdat je niet in je eentje bent. Je werkt ook namens de rest van de groep dus heb je verantwoordelijkheid wat dat betreft. Maar de grootste reden is gewoon dat we er zelf zo van uit ons dak gaan.

Jeroen: Vormgeving en stijl zijn minstens zo belangrijk als de grap. Sterker nog, ik hou helemaal niet van die grappig bedoelde eindclous! En als je geen standaardgrappen maakt, hoef je ook geen standaardpagina's te tekenen. Nou... beetje overdreven natuurlijk. Het is ook wel leuk om expres met clichés te stoeien. Bovendien zijn wij ook best standaard, de nieuwe standaard in stripland namelijk!

Omdat jullie met z'n vieren als collectief werken zijn jullie individueel wellicht niet zo bekend bij het (strip)publiek. Vind je dat ergens niet jammer?

Boris: Natuurlijk doen we naast Lamelos ieder losse dingen om centen te pakken, en het is niet altijd handig om dat met z'n vieren te doen. Een voordeel is dan weer wel dat ze je kennen van Lamelos, en als de een het te druk heeft kan ie een opdracht rustig doorgeven aan een andere Lamelosser.

Jeroen: Het is natuurlijk wel leuker als iemand daarnaast ook nog je eigen naam weet. Maar goed, ik ben zelf ook heel slecht in namen en zo, dus ik reken 'Hee, Lamelos' wel goed. In de stripwereld profileren we ons graag als collectief. We zetten tegenwoordig ook niet echt meer in de inhoudsopgave wie welke pagina gemaakt heeft. Dat deden we vroeger wel. Maar nu zetten we zelfs bij onze solo-opdrachten Lamelos erbij, omdat we gewoon trots zijn!

Voelt het lekker om af en toe eens uit het tekenaarscollectief te springen?

Jeroen: Ja, dat is wel lekker. Heb je ook iets meer rust aan je hoofd. En je hoeft niet om elke poep of scheet met z'n vieren te gaan zitten vergaderen. In je eentje kun je veel sneller werken en hoeft niemand het met je eens te zijn. Ik moet zeggen dat ik wel bof met mijn solo-activiteiten! Ik zit een beetje in de kinderhoek, doe heel veel verzin- en tekenwerk voor Jippo en ook voor Boekie Boekie hoest ik regelmatig een stripje op. Plus van allerlei dingen beschilderen: muren, sneakers, borden, etcetera. En ik maak ook de meeste kostuums voor Lamelos, soms samen met onze eeuwige stagiaire Miss Manon. Knutselen is sowieso leuk!

Behalve als striptekenaars zijn jullie ook actief als live performers. Zo hebben jullie opgetreden op Lowlands en Crossing Border. Wat hebben jullie daar zoal gedaan?

Sam: We vinden het erg leuk om ons te verkleden, te schreeuwen en ons aan te stellen. Dit kan goed in live performances. Door de jaren heen hebben we heel veel geinige dingen gedaan, zoals een hele trits aan nepmuziekbandjes (Sunflower Teardrops, de Rast band, Sinister Tongue, Sjonnie Pantoffel, Berkhoff, etcetera) waar we bepaalde muziekgenres aanpakten en volledige optredens gingen maken, inclusief muziek, teksten, outfits, props en videoclips. Zo is er ook een zeedierenpakkenact, allerlei verschillende soorten poppenkast (spruitjespoppenkast, minipoppenkast, reuzepoppenkast en gewone poppenkast). En heel veel verschillende domme openingen van exposities en andere feestelijkheden met gekke pakken en verkleedpartijen, en je billen laten zien.

Aleks: Dat weten Sam, Boris en Jeroen het beste. Ik doe daar zo weinig mogelijk aan mee. Het is namelijk niet echt mijn ding, een gek dansje doen op een podium.

Boris: Eigenlijk zijn die performances een beetje geboren uit leuke ideeën hebben, bier drinken en gratis ergens naar binnen willen komen, en natuurlijk een voorliefde voor verkleedkleren. Zo hebben we menig muziekstroming nagebootst in de vorm van bandjes en hebben we in appelpakken dansjes gedaan, en tevens het publiek leren tellen in het Nederlands en het Frans. Ook hebben we een aantal exposities geopend, waarin we elke keer weer een nieuwe draai aan het woord 'geopend' gaven. Een hoog absurdheids-level en een boel flauwekul. Leuk hoor!

Jeroen: We hebben ons vreselijk aangesteld en onsterfelijk belachelijk gemaakt. Begin 2008 is dat hopelijk allemaal op dvd terug te vinden!

Jullie treden ook op in de band Dirty Love Letters?

Sam: Dat is het Gronings funkbandje waar alleen ik in speel. Ik rap hierin en ik schrijf met enkele andere muziekanten de nummers. De andere Lamelossers komen alleen af en toe kijken. Wel een heel leuk bandje overigens.

Aleks: Sam is ook de enige van ons die in een bandje zit. Ik ben persoonlijk zeer a-muzikaal. Ik luister gewoon naar muziek, veel makkelijker.

Boris: Er zijn wel geruchten dat we een band gaan worden die op vuige feesten enzo gaat optreden. Dit bandje willen we in het leven roepen om onze stripboeken te gaan promoten. Sam kan drummen, Jeroen kan zingen, Aleks kan toetsen spelen en de rookmachine bedienen en ik kan saxofoon spelen, maar wie welk instrument gaat bezetten in onze nieuwe band is nog een complete verrassing.

De muziek van Dire Straits ligt jullie niet zo? 'Money for nothing' of 'Sultans of swing' zijn toch best lekkere nummers? Kun je daar geen geinige covers van maken?

Sam: Als jij dat lekkere nummers vindt, dan houd je vast ook van het dragen van natte sokken.

Aleks: Wie? Dire Straits? Nooit van gehoord!

Boris: We zijn behalve een stripcollectief ook een muziekliefhebberscollectief. Jeroen is de jarenzestig-connaisseur, Aleks is meer van de elektronische muziek (geen house!), Sam is de funky soulman, en Boris zweert bij hiphop. Voor types als Dire Straits is duidelijk geen plaats. Zelfs niet als wansmakelijk, het moet gewoon wèg.

Jeroen: Misschien kan je moeder daar wel geinige covers van maken!

Wat zijn jullie toekomstplannen?

Boris: We gaan zeker door met Kaasheld en Poephoofd. We hebben al plannen voor het vierde boek, en dat gaat ook weer vet goed worden. Voorts zijn we bezig met een Poephoofd-kinderboek, en willen we allemaal nog een soloboek uit gaan geven. Het blijven drukke tijden. En kom langs bij Lowlands, bij de stand van Buzzworks. Daar zijn we speciaal om onze boeken te promoten.

Jeroen: We zijn allemaal van plan om nog een paar centimeter langer te groeien, voor het biologische effect. Je weet maar nooit. We willen met z'n allen graag nog een keertje op de thuisplaneet van Aleks komen kijken.

www.lamelos.nl